त्रिकाल संध्या
ॐविश्व सनातन धर्म सेवा ट्रस्ट
॥ जय श्री माधव ॥
"मनुष्यजाती खातीर, त्रिसंध्या संजीवनी (अमृत) भशेन आसा।"
दर दिसा तिन्ही संधिकाळांत त्रिसंध्या करात, दर दिसा श्रीमद्भागवत महापुराणाचो एक अध्याय वाचतले, आनी मनान निरंतर 'माधव' नांवाचो जप करात।
त्रिकाल संध्ये वांगडा सकयल दिल्ल्या 5 शिकवणींचो स्वीकार करात
1. आज्ञाकारी जावपाक शिकात।
2. वाट पळोवपाक शिकात (धैर्य दवरात)।
3. सगळ्या जीवांक मोग करपाक आनी तांचेर दया करपाक शिकात।
4. इंद्रियांचेर संयम दवरात।
5. 'हांव आनी म्हजें, तूं आनी तुजें' (अहंकार) ही भावना सोडात।
त्रिसंध्येचे तीन वेळ
त्रिसंध्या विशय-सुची
- 1. मंत्र
- 2. श्री विष्णोः षोडशनामस्तोत्रम्
- 3. श्री दशावतार स्तोत्रम्
- 4. दुर्गा-माधव स्तुति
- 5. 108 फावटीं "माधव" नांव (मनान)
- 6. कल्कि महामंत्र
- 7. जयघोष
उच्चारणा संबंदी एक नम्र विनंती
सार्कें उच्चारण करपा खातीर कृपया अधिकृत त्रिसंध्या ऑडिओ आयकात (हें 1.5x स्पीडर आयकल्यार चड योग्य जातलें)। लिप्यंतरणांत थोड्यो वेगळ्यो गजाली आसूं येतात, देखून उच्चारणांत सहज जायसर हें आयकात।
टीप: माधव नांवाचो जप मनान करपाचो आसा, पूण ऑडिओंत त्या जाग्यार माधव गीत गायलां।
1. मंत्र
भर्गो देवस्य धीमहि धियो योनः प्रचोदयात् ॥ ] * 3 फावटीं
2. श्री विष्णोः षोडशनामस्तोत्रम्
(श्री विष्णुजीची सोळा नांवां)
शयने पद्मनाभं च । विवाहे च प्रजापतिम् ॥
युद्धे चक्रधरं देवं । प्रवासे च त्रिविक्रमम् ॥
नारायणं तनुत्यागे । श्रीधरं प्रियसंगमे ।
दुःस्वप्ने स्मर गोविन्दं । संकटे मधुसूदनम् ॥
कानने नारसिंहं च । पावके जलशायिनम् ॥
जलमध्ये वराहं च । गमने वामनम् चैव ॥
पर्वते रघुनन्दनं ।
3. श्रीदशावतार स्तोत्रम्
(श्री जयदेवजीन रचिल्लें दश अवतार स्तोत्र)
प्रलय पयोधि-जले धृतवान् असि वेदम् ।
विहित वहित्र-चरित्रम् अखेदम् ।
केशव धृत-मीन शरीर जय जगदीश हरे ॥ 1 ॥
क्षितिरति विपulतरे तव तिष्ठति पृष्ठे ।
धरणि धरण किण चक्र गरिष्ठे ॥
केशव धृत-कच्छप-रूप जय जगदीश हरे ॥ 2 ॥
वसति दशन-शिखरे धरणी तव लग्ना ।
शशिनि कलंक कलेव निमग्ना ॥
केशव धृत-शूकर रूप जय जगदीश हरे ॥ 3 ॥
तव कर कमल-वरे नखम् अद्भुत श्रृंगम् ।
दलित-हिरण्यकशिपु-तनु भृंगम् ॥
केशव धृत-नरहरि रूप जय जगदीश हरे ॥ 4 ॥
छलयसि विक्रमणे बलिम् अद्भुत वामन ।
पद-नख नीर जनित जन-पावन ॥
केशव धृत-वामन रूप जय जगदीश हरे ॥ 5 ॥
क्षत्रिय रुधिर मये जगद्-अपगत पापम् ।
स्नपयसि पयसि शमित भव तापम् ॥
केशव धृत-भृगुपति-रूप जय जगदीश हरे ॥ 6 ॥
वितरसि दिक्षु रणे दिक पति कमनीयम् ।
दश-मुख मौलि-बलिम् रमणीयम् ॥
केशव धृत-रघुपति रूप जय जगदीश हरे ॥ 7 ॥
वहसि वपुषि विशदे वसनम् जलदाभम् ।
हल-हति-भीति-मिलित-यमुनाभम् ॥
केशव धृत-हलधर-रूप जय जगदीश हरे ॥ 8 ॥
निन्दसि यज्ञ विधेर अहह श्रुति जातम् ।
सदय हृदय दर्शित पशु-घातम् ॥
केशव धृत-बुद्ध-शरीर जय जगदीश हरे ॥ 9 ॥
म्लेच्छ निवह निधने कलयसि करवालम् ।
धूमकेतुम्-इव किम् अपि करालम् ॥
केशव धृत-कल्कि शरीर जय जगदीश हरे ॥ 10 ॥
श्री-जयदेव-कवेर इदम उदितम् उदारम् ।
शृणु सुख-दम् शुभ दम् भव-सारम् ॥
केशव धृत-दश-विध रूप जय जगदीश हरे ॥ 11 ॥
4. दुर्गा - माधव स्तुति
(दुर्गा - माधव स्तुती पाठ)
जय हे ! दुर्गा माधव कृपामय कृपामयी।
दुर्गान्कु सेबी माधव होइले मो दीअं साईं ॥ 0 ॥
जय हे ...
बहू रुपे जय दुर्गे, ब्यापी अछु सर्व ठाबे ।
रमा उमा बाणी राधा तो छड़ा अन्य के नाहिं ॥ 1 ॥
जय हे ...
मदन-मोहन रुपे ब्यापी अछु सर्व ठाबे ।
मोहन चित्त मोहिलू श्री सर्व मंगला तुही ॥ 2 ॥
जय हे ...
धर्म संस्थापने जन्म यदी ह्वन्ति नारायण ।
दुर्गान्कु छाड़ी माधब खेलि बार शक्ति काहिं ॥ 3 ॥
जय हे ...
माधबन्क खेल पाइं देह धरू महामायी।
माधबन्कु पति पुत्र रुपे खेलाउछु तुही ॥ 4 ॥
जय हे ...
माधबन्कु दुर्गा कोले जेहूं देखे बेनी डोले ।
ताहार भाग्यर कथा ब्रह्मा शिबे न जोगाई ॥ 5 ॥
जय हे ...
जय दुर्गति नाशिनी अभिरामर जननी।
शुभागमन करंतू माधबन्कु कोले नेई ॥ 6 ॥
जय हे ...
5. 108 फावटीं "माधव" नांव (मनान)
जगन्नाथ महाप्रभूच्या 'माधव' नांवाचो 108 फावटीं जप करात।
हें व्हडल्या आवाजान म्हणूं नाकात। आपल्या बोटांचेर मेजून मनान नांवाचो जप करात।
6. कल्कि महामंत्र
राम हरे कृष्ण हरे, अनंत माधव हरे ॥ ] * 11 फावटीं
7. जयघोष
जयघोषाचो पाठ मनान करचो, व्हडल्या आवाजान न्हय।
(जर तुमी उबे आसात, तेन्नाच ह्याचो पाठ व्हडल्या आवाजान करपाक मेळटा।)
त्वमेव माता च पिता त्वमेव
त्वमेव बन्धुश्च सखा त्वमेव ।
त्वमेव विद्या द्रविणं त्वमेव
[ त्वमेव सर्वं मम देव देव ] ॥ * 3 फावटीं
ॐ नमो ब्रह्मण्य देवाय गो-ब्राह्मण हिताय च |
जगत् हिताय कृष्णाय गोविंदाय नमो नमः ॥
[ ॐ अनंत कोटि विश्व ब्रह्माण्ड नाथ परब्रह्म नारायण महाविष्णु भगवान कल्किराम श्री श्री श्री सत्य अनंत माधव महाप्रभु जी की जय! ] * 3 फावटीं
[ माता महालक्ष्मी जी की जय! ] * 3 फावटीं
[ माता वैष्णो देवी जी की जय! ] * 3 फावटीं
[ सर्व देवी-देवताओं की जय! ] * 3 फावटीं
[ सुधर्म महा-महा संघ की जय! ] * 3 फावटीं
[ सुधर्म महा-महा संघ की जय! ] * 3 फावटीं
हे प्रभू ! बेगीन बेगीन पुराय संवसारांतल्या भक्तांचें एकठांय जावप जावचें —
[ आनंदान एक फावटीं म्हणात, "हरि हरि", "हरि हरि", "हरि हरि" ]
हे प्रभू! शक्य तितलें बेगीन ह्या पृथ्वीचेर, पुराय संवसारांत सत्य, मोग, दया, क्षमा आनी शांतीची स्थापणूक जावची —
[ आनंदान एक फावटीं म्हणात, "हरि हरि", "हरि हरि", "हरि हरि" ]
जय श्री माधव
म्हत्वाचे निर्देश
आयजूय, जेन्ना विज्ञान आनी अध्यात्मिकता दोनूय येवपी व्हड बदलाची चाहूल घेतात, तेन्ना मनशाकडेन ह्या संकटांतल्यान भायर सरपाचें खंयचेंय निश्चित साधन ना। 'भविष्य मालिका' प्रमाण — पाप कर्मां सोडात, आनी जिविताची राखण करपा खातीर दर धर्माच्या लोकांनी 'त्रिसंध्या' आपणायची।
युग बदलाच्या ह्या वेळांत, हो गुप्त सिद्धांतूच जिविताची राखण करपा खातीर एकूच मृत संजीवनी आसा।
ज्या लोकांक सत्ययुगांत पावपाचें आसा, तांणी ह्या शिकवणींचो आपल्या जिवितांत स्वीकार करचो।
धर्म स्थापनेच्या वेळार भगवान कल्कीच्या निर्देशां प्रमाण, आमी आपल्या जिवितांत ह्या गजालींचें पालन करचें:
1. सगळ्या जीवांचेर दया दाखोवची। मांस खावप सोडून सात्विक जिवीत आपणायचें। खंयच्याय जीवाक वा मनशाक खंयच्याय प्रकारचें लुकसाण करचें न्हय।
2. ह्या युगांत माधव (भगवान) नांवाचो जप करात। तुमकां जाय जाल्यार व्हडल्या आवाजान जप करूंक शकतात वा मनान ताचें नांव उगडास करूंक शकतात।
3. दर एका मनशान ह्या पांच गुणांचो स्वीकार करचो: सत्य, मोग, दया (करुणा), क्षमा आनी शांती।
4. दर एका मनशान नेमान सत्संगांत वांटो घेवचो। सत्संग म्हळ्यार देवाच्या गुणांचें गान करपाक, ताच्या म्हयन्याचें वर्णन करपाक आनी आध्यात्मिक चर्चा करपाक एकठांय येवप।
5. दर दिसा त्रिसंध्या करात — सकाळ, दुपार आनी सांजेचो देवाचो उगडास आनी स्तुती करात।
6. दर दिसा भगवान कल्कीन दिल्ल्या कल्की महामंत्राचो जप करात।
7. दर एका मनशान धर्माच्या मार्गार चलचें।
8. जात आनी धर्माच्या भेदभावा वयल्यान वयर सरून, सगळ्यां वांगडा सत्संग करात।
9. 'हांव' आनी 'म्हजें' ही भावना सोडात। असो अहंकार आनी आसक्ती मनशाक ताच्या खऱ्या आध्यात्मिक स्वभावा पसून पयस व्हरता।
10. दर दिसा घरा श्रीमद्भागवत महापुराणाचो पाठ करात। वेळ मेळ्ळ्यार भजन, कीर्तन, पुराण, शास्त्र, भविष्य मालिका आनी हेर आध्यात्मिक ग्रंथांचो अभ्यास करात।
11. दर एका बायलेक 'माता'/'मा' आनी दर एका दादल्याक 'भाऊ' म्हणून उलो मारचो।
12. जेवण करचे पयलीं, देवाक जेवण अर्पण करात।
13. जर तुमकां भगवान कल्की आनी ह्या व्हड कामा विशीं चड जाणपाक जाय जाल्यार, ह्या पुस्तिकेच्या निमाण्यान दिल्ल्या मोबाईल नंबराचेर संपर्क करात।
चड करून विचारिल्ले प्रस्न
1. त्रिसंध्या अभ्यासा विशीं सामान्य प्रस्न
त्रिसंध्या न्हयल्या बगरूय करूंक मेळटा। आपल्या कपलाचेर हात दवरात आनी "श्री गंगे" तीन फावटीं म्हणून माता गंगेचो उगडास करात। शक्य आसल्यार, पयलीं आपले पांय धुवन घेयात आनी आपल्या आंगाचेर थोडें उदक शिंपडात।
त्रिसंध्या खंयय करूंक मेळटा — वाटेर, रेल्वेन, गाडयेंत, आपल्या कामाच्या जाग्यार, वा मनान (काळजांत) शांतपणान। खंयच्याय रुपांत, खंयच्याय जाग्यार, ती चुकनासतना करची।
श्रीमद्भागवत महापुराणाचो पाठ फकत न्हयल्या उपरांत, पवित्र आसतनाच करचो। म्हयन्याच्या दिसांनी त्रिसंध्या नेमा प्रमाण तिन्ही वेळार करतात — म्हणून वा मनान। त्या सात दिसां खातीर श्रीमद्भागवत महापुराणाचो पाठ करचो न्हय, पूण तो आयकूंक मेळटा।
सूतकाच्या वेळारूय, तिन्ही वेळार त्रिसंध्या करूंक मेळटा; पूण त्या वेळार श्रीमद्भागवत महापुराण वाचचें न्हय आनी आयकचें न्हय, आनी सत्संगांत वांटो घेवचो न्हय। दोनूय गजालींनी श्रीमद्भागवत महापुराण आनी पुजेच्यो हेर वस्तू आपडच्यो न्हय।
2. जर योग्य वेळार पुराय त्रिसंध्या शक्य ना जाल्यार कितें करचें?
जर योग्य वेळार पुराय त्रिसंध्या शक्य ना जाल्यार, त्या वेळार संक्षिप्त त्रिसंध्या करात, आनी वेळ मेळ्ळ्यार पुराय त्रिसंध्या उपरांत करात।
त्रिकाल संध्या खंयय करूंक मेळटा — कामाच्या जाग्यार, रस्त्यार चलताना, गाडी चलयताना, शाळेंत, वा खंयचेंय दुसरें काम करताना लेगीत: शांतपणान, मनान। योग्य वेळार त्रिसंध्या करप, सुवात खंयचीय आसूं, खूब गरजेचें आसा।
जर त्रिकाल संध्या योग्य वेळार करूंक शकली ना, तर भगवान माधवाचें नांव घेयात आनी पश्चाताप करात, आनी देवा कडेन प्रार्थना करात की आतां सावन ती योग्य वेळार जावची; कारण शास्त्रां सांगता की त्रिकाल संध्या आपल्या योग्य वेळारूच करची।
वेळ नासल्यार त्रिकाल संध्येची विधी
गूगल मीटेंत पंडितजीन दिल्लो श्लोक। जेन्ना संध्या करपाक संद मेळना आनी वेळ वचपाक लागता, तेन्ना संध्येच्या जाग्यार तुमी 108 फावटीं माधव नांवाचो जप, 11 फावटीं जय दुर्गा माधव, आनी सकयल दिल्ल्या श्लोकाचो एक फावटीं पाठ करूंक शकतात।
दशावतार स्तोत्रम् (अंतिम श्लोक)
वेदान् उद्धरते जगन्निवहते भूगोलम् उद्बिभ्रते
दैत्यं दारयते बलिं छलयते क्षत्रक्षयं कुर्वते।
पौलस्त्यं जयते हलं कलयते कारुण्यम् आतन्वते
म्लेच्छान् मूर्च्छयते दशाकृतिकृते कृष्णाय तुभ्यं नमः॥
3. विद्यार्थ्यांन आपल्या दिसाळ्या कार्यावळी वांगडा त्रिसंध्या कशी करची?
विद्यार्थ्यांन नेमा प्रमाण योग्य वेळार सकाळची (ब्रह्म मुहूर्त) आनी सांजेची संध्या करची। शाळेंत वा शिकपाच्या कामांत व्यस्त आसल्या कारणान, ते दुपारची संध्या काळजांत, मनान देवाचें ध्यान करतना पुराय करूंक शकतात।
4. कामाच्या जाग्यार त्रिसंध्या कशी करची?
त्रिसंध्ये खातीर सुवातेचो खंयचोच नेम ना। तुमी खंयय आसल्यार, ती करूंक शकतात — आपल्या डेस्कार, कारखान्यांत, दुकानांत, शेंतांत, वा वाटेर।
जर हें व्हडल्या आवाजान म्हणप शक्य ना जाल्यार, तर हें मनान (काळजांत) करात; काळजूच पुरो जावपी सुवात आसा। शक्य आसल्यार, आपले जोडे काडून एक क्षणभर बसून घेयात; आनी जर तेंय शक्य ना जाल्यार, ह्या कारणाक लागून त्रिसंध्या सोडूं नाकात।
जर तुमकां हें उगडास ना आनी शक्य आसा, तर तुमी त्रिसंध्येचो ऑडिओ आयकूंक शकतात। मुखेल गजाल म्हळ्यार ती चुकची न्हय।
5. जर घराच्या कामाक लागून वेळ मेळना जाल्यार, त्रिसंध्येचो अभ्यास कसो करचो?
काम करतना त्रिसंध्या करात — हाका खातीर रिकामा वेळ वाट पळोवपाची गरज ना; हात व्यस्त आसल्यारूय हें मनान करूंक मेळटा।
भागवता खातीर, तुमी जो थोडो वेळ काडूंक शकतात तो काडात — जर पुराय अध्याय शक्य आसा तर एक अध्याय, आनी जर ना, तर एक पान, वा एक श्लोकूय। हें लक्षांत दवरचें की पाठा बगर एकूय दीस वचचो न्हय।
6. म्हयन्याच्या वेळार बायलांनी त्रिसंध्येचें पालन कसें करचें?
म्हयन्याच्या वेळार, पुराय सात दिसां मेरेन भागवताचो पाठ करचो न्हय। तो आयकुंक मेळटा।
तिन्ही वेळार त्रिसंध्या करात। जर तुमकां उगडास ना जाल्यार, ती आयकात।
(श्रीमद्भागवत महापुराण, वा पुजेच्यो हेर वस्तू आपडूं नाकात।)
7. जर कुटुंबांतलो एक मनीस त्रिसंध्येचें पालन करता, तर तांकां सगळ्यांक ह्याचें फळ मेळटलें?
दर एका मनशान स्वता ह्याचें पालन करप गरजेचें आसा। जर कुटुंबांत कोणूय वाचूंक शकना, तर तांकां त्रिसंध्या आनी भागवत आयकायात। आनी जे उलोवंक वा आयकूंक शकनात, तांच्या खातीर शक्य तितलें, तांकां परत परत 'माधव' नांव बरोवपाक प्रयत्न करात।
8. जर आमी मांसाहार करतात आनी सोरो पियेतात, तर आमी त्रिसंध्या सुरू करूंक शकतात?
ना, त्रिसंध्या सुरू करचे पयलीं पुरायपणान शाकाहारी जिवीत शैली आपणायची, तांतूय खावचें न्हय। खंयच्याय प्रकारचें नशें (देखीक सोरो, भांग, सिगरेट, तंबाकू उत्पाद, पान मसाला, गुटखा आदी) लेगीत निश्चितपणान बंद करचें।
9. त्रिसंध्या सुरू करपा खातीर आमी कांदो आनी लसूण खावप टाळचें पडटलें?
ना, कांदो आनी लसूण खावचेरूय तुमी त्रिसंध्या करूंक शकतात। फकत सगळ्या प्रकारच्या मांसाहारा पसून पयस रावचें (तांतूय धरून)।
10. बायलांनी गायत्री मंत्र आनी त्रिसंध्येचो पाठ करूंक मेळटा?
हांव, बायलांनी त्रिसंध्येच्या वेळार तीन फावटीं गायत्री मंत्राचो पाठ करचो।
11. आमी उपनयन संस्कार (जनेऊ) बगर गायत्री मंत्राचो पाठ करूंक शकतात?
हांव, पवित्र जनेऊ दोरो घालनासतना लेगीत तुमी गायत्री मंत्राचो पाठ करूंक शकतात। तुमी खंयच्याय गुरू कडल्यान दीक्षा घेनासतना लेगीत त्रिसंध्येच्या सगळ्या मंत्रांचो पाठ करूंक शकतात।
12. आमी शाप विमोचन बगर गायत्री मंत्राचो पाठ करूंक शकतात?
हांव, तुमकां त्रिसंध्या करतना खंयच्याय शाप विमोचना बगर तीन फावटीं गायत्री मंत्राचो पाठ करचो।
13. जर कोणूय निरक्षर, दिव्यांग, भुरगें वा जाण्टो नागरिक आसा, जो त्रिसंध्या वाचूंक शकना, तर तांणी कितें करचें?
जर कोणूय त्रिसंध्या पाठ वाचूंक शकना, तर ते त्रिसंध्येच्या वेळार दिसांत तीन फावटीं ह्याचो ऑडिओ आयकूंक शकतात। भुरग्यांक सूट दिल्या जर तांच्यो आवयो त्रिसंध्या करतात (तांकां फायदो जातलो)। पूण, व्हड जातकच तांणी त्रिसंध्येचो अभ्यास निश्चितपणान करचो।
विश्व सनातन धर्म सेवा ट्रस्ट
त्रिसंध्या आनी हेर धर्मीक म्हायती खातीर व्हॉट्सअॅपाचेर संपर्क करात:
+91 9923071727
अधिकृत संकेतस्थळ आनी यूट्यूब चॅनेल
भविष्य मालिका: www.bhavishyamalika.com
कल्की अवतार - अधिकृत चॅनेल: https://www.youtube.com/@Kalki_Avatara
डायनेस्टी ऑफ लॉर्ड कल्की (एका नव्या संवसाराचो मार्ग): https://youtube.com/@dynastyofkalki
कल्की अवतार रशियन: https://youtube.com/@kalkiavatarrussian
कल्की अवतार तेलुगु: https://youtube.com/@kalkiavatartelugu
कल्की अवतार स्पॅनिश: https://youtube.com/@kalkiavatarspanish
कल्की अवतार कन्नड: https://youtube.com/@kalkiavatarkannada
जय श्री माधव
──────────────── ✦ ────────────────