भविष्य मालिका किन अपरिहार्य छ

‘युग चक्र’ समयको चक्रीय स्वरूपको प्रतीक हो र यसलाई एउटा पाङ्ग्रा वा ‘चक्र’ द्वारा देखाइन्छ, जसको प्रत्येक खण्ड एउटा कालखण्ड वा युग हुन्छ। युग चक्रअनुसार क्रमशः आउने चार युग हुन् — सत्ययुग, त्रेतायुग, द्वापरयुग र कलियुग। हामी अहिले कलियुगको अन्त्य नाघेको समयमा छौं र ‘युग-सन्ध्या’ वा ‘सङ्गम-युग’ नामले चिनिने सङ्क्रमणकालको बीचमा छौं।

दुई युगबीचको अन्तराललाई ‘युग-सन्ध्या’ वा ‘सङ्गम-युग’ भनिन्छ। मनु ऋषिका नियम समेटिएको मनुस्मृतिअनुसार कलियुगको आयु 4,32,000 वर्ष हो। तर त्यसमै यो पनि उल्लेख छ कि मानवजातिले गरेका घोर पापले यसको अवधि 4,27,200 वर्षले घटाउनेछ र अन्ततः यो केवल 4,800 वर्ष मात्र रहनेछ। यसलाई मनुस्मृतिको एउटा श्लोकले पुष्टि गर्छ, जो तल उद्धृत छ,

“catvāryāhuḥ sahastrāṇi varṣāṇāṁ tu kr̥tam yugam
tasya tāvacchatī sandhyā sandhyāśaśca tathāvidhaḥ”

स्रोत: मनुस्मृति, 1.69

भावार्थ: माथिको श्लोक भन्छ कि कलियुगका 4,000 वर्षपछि सत्ययुग आरम्भ हुन्छ। यसले यो पनि भन्छ कि युग-सन्ध्याले कलियुगलाई यसको आरम्भ र अन्त्यमा घेर्छन्। प्रत्येक सन्ध्या अवधिको गणना युगको अवधिमा रहेका सहस्राब्दीको सङ्ख्यालाई 100 ले गुणन गरेर निकालिन्छ (जहाँ 1 सहस्राब्दी = 1000 वर्ष)। त्यसैले कलियुग 4,000 वर्ष (अर्थात् 4 सहस्राब्दी) रहने हुँदा त्यसको युग-सन्ध्या क्रमशः 400 वर्ष (4 x 100) रहन्छ।

कलियुगको आयु = 4,000 वर्ष।

कलियुगभन्दा अघि र पछि आउने युग-सन्ध्याको संयुक्त आयु = 400 वर्ष x 2 = 800 वर्ष।

त्यसैले कलियुग र युग-सन्ध्याको कुल आयु 4,800 वर्ष हुन्छ।

अच्युतानन्द दासद्वारा लेखिएका भविष्य मालिका ग्रन्थहरूमा कलियुगको आयुबारे विस्तृत चर्चा छ। अच्युतानन्द दास ओडिशाका पञ्चसखा (पाँच दिव्य सखा) मध्येका पाँच प्रमुख सदस्यहरूमध्ये एक हुनुहुन्थ्यो। द्वापरयुगमा सुदामा भगवान श्रीकृष्णका सबैभन्दा प्रिय सखा र भक्त हुनुहुन्थ्यो। कलियुगमा सुदामाले ब्रह्म गोपाल अच्युतानन्द दासको रूपमा पुनर्जन्म लिनुभयो, जो पञ्चसखाका पाँच प्रमुख सदस्यमध्ये एक बन्नुभयो। अच्युतानन्द दास महापुरुष हुनुहुन्थ्यो — महान व्यक्तिलाई दिइने उपाधि। निराकार परमेश्वरको दिव्य मार्गदर्शनमा उहाँले ‘भविष्य मालिका’ नामक भविष्यवाणीमूलक ग्रन्थ लेख्नुभयो। यो ग्रन्थमा महापुरुष अच्युतानन्द दासले मनुस्मृतिमा 4,800 वर्ष उल्लेख गरिएको कलियुगको आयुलाई संशोधन गरी 5,000 वर्ष बताउनुभयो।

“cāri lakṣa jē batiśa sahasra,
kalijuga ra aṭai āyuṣa
pāpa bhārā rē kali tuṭi jiba,
pānca sasra kali bhōga hōiba”

स्रोत: भविष्य मालिका, अच्युतानन्द दास

भावार्थ: महापुरुष अच्युतानन्द दास भन्नुहुन्छ कि नैतिक पतनको कालखण्ड कलियुगको अवधि 4,32,000 वर्ष हो। तर मानिसका अनैतिक कर्मका कारण कलियुगको आयु घटेर केवल पाँच हजार वर्ष मात्र हुनेछ। माथिको श्लोकले व्याख्या गर्छ कि ‘माँ बिरजा पञ्जिका’, ‘जगन्नाथ पञ्जिका’ र ‘कोहिनूर पञ्जिका’ जस्ता पञ्जिका (पात्रो) नामले चिनिने विभिन्न हिन्दू पात्रोहरूले हामी अहिले कलियुगको 5,125औं वर्षमा छौं भनी निर्धारण गरेका छन्। यसको अर्थ कलियुगले पाँच हजार वर्षको अपेक्षित अवधि पहिले नै नाघिसकेको छ र समाप्त भइसकेको छ, र युग-सन्ध्या वा सङ्गम-युगको काल सुरु भइसकेको छ। कलियुग समाप्त भइसकेको र हामी सङ्क्रमणकालमा रहेको हुँदा भविष्यवाणी र पूर्वानुमानको ग्रन्थ भविष्य मालिका यो सङ्क्रमणलाई सफलतापूर्वक पार गर्न र मानवजातिलाई दुष्टताबाट धार्मिकतातर्फ उठाउन विशेष रूपमा अपरिहार्य छ। भविष्य मालिकामा महापुरुष अच्युतानन्द दासले यसबारे तल उद्धृत गरिएअनुसार विस्तार गर्नुहुन्छ,

“sansāra madhyarē kēmanta jāṇibē nara angē dēha bahi
gata āgata jē yuga ra byabasthā samastanku jaṇā nāhīn”

स्रोत: शिव कल्प नवखण्ड निर्घण्ट, अच्युतानन्द दास

भावार्थ: यहाँ महापुरुष भन्नुहुन्छ कि यो संसारका मायाजालमा भ्रमित मानिसहरू युग (कलियुग) को अन्त्यमा, सङ्क्रमण (युग-सन्ध्या) कालमा र नयाँ युग (सत्ययुग) को आरम्भ हुनुभन्दा ठीक अघि आउने सङ्कटहरूबारे अनभिज्ञ रहनेछन्। यसबाहेक उहाँ भन्नुहुन्छ कि ज्ञानी मानिसहरू पनि मायाको यही भ्रममा परी आफ्ना आध्यात्मिक चर्चाहरूमा ठूला-ठूला दाबी गर्नेछन् र कलियुग अझै आफ्नो प्रारम्भिक अवस्थामै छ भन्नेछन्। सारमा, यो पाठले सङ्केत गर्छ कि मानिसहरू संसारका मायाजालमा भ्रमित हुनेछन्, जसले गर्दा नयाँ युगमा सङ्क्रमण हुँदा आउने परिवर्तनहरूको गम्भीरतालाई उनीहरू कम आँक्नेछन्।

“udayati: yadi bhānu paścima diga bibhāgē,
bikaśati yadi padma parvatānāṁ śikhāgrē
pracalati yadi mēru śitō tāpatī banhī,
naṭalatiṁ khaḍū bākya sajjanānāṁ kadā”

स्रोत: भविष्य मालिका, अच्युतानन्द दास

भावार्थ: मालिकाको माथिको अंशले बताउँछ कि महापुरुष अच्युतानन्द र पञ्चसखा जस्ता पूजनीय ऋषिहरूले गरेका भविष्यवाणीहरू ढुङ्गामा कुँदिएका जस्तै अपरिवर्तनीय र अटल छन्। यी पङ्क्तिहरूले सङ्केत गर्छन् कि भविष्यमा मानवजातिले पहिले असम्भव लाग्ने अभूतपूर्व र असाधारण घटनाहरू देख्न सक्ने सम्भावना छ — जस्तै सूर्य पश्चिमबाट उदाउनु, पर्वतको शिखरमा कमल फुल्नु, मेरु शिखरको भौगोलिक स्थान उल्टिनु, आगोले चिसो हावाको अनुभूति दिनु र बरफले ताप निकाल्नु — तर पनि यी महान ऋषिहरूका भविष्यवाणीहरू तथ्यसम्मत रूपमा सत्य रहनेछन्।

जय श्री माधव